Zasady soft tenisa
Wszystko, czego potrzebujesz, żeby zagrać i sędziować sobie mecz: kort, sprzęt, punktacja, serwis i przebieg wymiany. Opisane po polsku na podstawie oficjalnych przepisów Międzynarodowej Federacji Soft Tenisa (ISTF). Na końcu znajdziesz porównanie z klasycznym tenisem.
Kort i siatka
Soft tenis gra się na zwykłym korcie tenisowym. Wymiary są identyczne: debel na korcie 23,77 × 10,97 m, singiel na węższym pasie 23,77 × 8,23 m. Linie należą do kortu, więc piłka, która dotknie linii, jest dobra.
Jedna różnica dotyczy siatki. W tenisie siatka opada na środku do 91,4 cm, w soft tenisie wisi równo na wysokości 1,07 m na całej szerokości. Grając rekreacyjnie na korcie tenisowym, wystarczy poluzować środkowy pasek.
Piłka i rakieta
Piłka jest gumowa, pusta w środku i wypełniona powietrzem. Przepisy określają ją co do milimetra: waga 30–31 g, średnica 6,6 cm, odbicie 70–80 cm przy upuszczeniu z wysokości 1,5 m. Ciśnienie reguluje się pompką z cienkim grotem, dlatego pompka leży w torbie każdego gracza. Oficjalne kolory piłki to biały i żółty, na treningach gra się też kolorowymi.
Rakieta musi być naciągnięta jednakowo po obu stronach i mieć krzyżujące się struny. Poza tym przepisy zostawiają swobodę: materiał, waga i rozmiar ramy są dowolne. W praktyce rakiety do soft tenisa są lżejsze od tenisowych i mają luźniejszy naciąg, dobrany do miękkiej piłki.
Punktacja
Punkty liczy się prosto: 1, 2, 3, 4. Bez tenisowego 15, 30, 40.
Gem wygrywa strona, która pierwsza zdobędzie 4 punkty. Przy stanie 3:3 jest deuce i gra toczy się do dwóch punktów przewagi.
Mecz trwa 7 albo 9 gemów: w meczu do 7 wygrywa strona, która pierwsza weźmie 4 gemy, w meczu do 9 potrzeba 5 gemów. Debel na turniejach gra się zwykle w formacie do 9, singiel do 7.
Przy remisie w gemach (3:3 w meczu do 7, 4:4 w meczu do 9) rozgrywa się gem finałowy, odpowiednik tie-breaka. Wygrywa go strona, która pierwsza zdobędzie 7 punktów; przy 6:6 obowiązuje deuce i gra do dwóch punktów przewagi. W gemie finałowym serwis zmienia się co dwa punkty, a strony kortu po pierwszych dwóch punktach i potem co cztery.
Serwis
Serwuje się zza linii końcowej, między przedłużeniem znaku środkowego a linią boczną, po przekątnej do pola serwisowego przeciwnika. Pierwszy punkt gemu serwuje się z prawej strony, kolejny z lewej i tak na zmianę.
Masz dwa serwisy. Zepsuty pierwszy nie kosztuje nic, podwójny błąd to strata punktu. Jeśli piłka dotknie siatki i mimo to wpadnie we właściwe pole serwisowe, serwis się powtarza (let).
Przepisy nie narzucają techniki. Możesz serwować z góry jak w tenisie albo z dołu; ścięty serwis z dołu to pełnoprawna broń także na poziomie turniejowym, bo nisko odbijająca się, rotująca piłka jest trudna do zaatakowania.
Nadepnięcie linii końcowej albo wejście na kort przed uderzeniem piłki to błąd stóp i strata serwisu.
Kolejność serwisu: w deblu serwujący zmienia się co dwa punkty (para serwuje dwa punkty, potem oddaje serwis rywalom). W singlu serwis przechodzi po każdym gemie. W gemie finałowym w obu formatach serwis zmienia się co dwa punkty.
Wymiana i kiedy pada punkt
Piłkę odbija się po jednym koźle albo z powietrza. Punkt tracisz najczęściej, gdy:
- piłka nie przejdzie nad siatką albo wyląduje poza kortem,
- piłka odbije się po twojej stronie dwa razy,
- piłka trafi cię w ciało lub ubranie (body touch),
- ty, twoja rakieta albo ubranie dotkniecie siatki lub słupka (net touch),
- przy zamachu przełożysz rakietę nad siatką, nie trafiwszy piłki (over net),
- odbijesz piłkę dwukrotnie albo poniesiesz ją na naciągu (dribble, carry).
Piłka na linii jest zawsze dobra. Dobra jest też piłka, która minie słupek z zewnątrz i wyląduje w korcie przeciwnika.
Debel i singiel
Soft tenis to przede wszystkim gra deblowa i pod debla pisane są przepisy. W parze serwujecie na zmianę po dwa punkty, a strony odbioru (prawa i lewa) ustalacie na początku gemu i trzymacie do jego końca. Ustawienie pozostałych graczy jest dowolne, więc pole do taktyki jest duże. Serwis przechodzi na drugą parę po każdym gemie, a stronami kortu zamieniacie się po nieparzystych gemach.
Singiel gra się na węższym korcie, zwykle w formacie do 7 gemów. Reszta zasad jest wspólna.
Przebieg meczu i przerwy
Przed meczem zawodnicy mają do 1 minuty rozgrzewki na korcie. Między gemami oraz przy zmianie stron przerwa nie może przekroczyć 1 minuty.
W razie kontuzji lub nagłej niedyspozycji przysługuje przerwa medyczna do 5 minut, najwyżej dwa razy na zawodnika w meczu.
Za niesportowe zachowanie sędzia daje ostrzeżenie (żółta kartka). Trzy żółte kartki w jednym meczu = czerwona kartka i dyskwalifikacja.
Formaty rozgrywek
Zawody indywidualne rozgrywa się w czterech konkurencjach: debel, singiel, mikst (para mieszana) oraz mecze drużynowe, w których reprezentacje klubów lub krajów rywalizują sumą wygranych spotkań.
Turnieje prowadzi się w systemie pucharowym (drabinka na wylot), grupowym („każdy z każdym”) lub mieszanym, w którym po fazie grupowej najlepsi przechodzą do drabinki pucharowej. Formuła jest wybierana zależnie od rangi zawodów i liczby uczestników.
Soft tenis a tenis, najważniejsze różnice
| Cecha | Soft tenis | Tenis |
|---|---|---|
| Piłka | gumowa, 30–31 g, ⌀ 6,6 cm | filcowa, ok. 57 g, ⌀ 6,7 cm |
| Liczenie punktów | 1, 2, 3, 4 | 15, 30, 40 |
| Format meczu | jeden set, do 4 lub 5 wygranych gemów | 2–3 sety do 6 gemów |
| Siatka | 1,07 m na całej szerokości | obniżona na środku do 91,4 cm |
| Rakieta | lżejsza, luźniejszy naciąg | cięższa, mocniejszy naciąg |
| Dominujący format | debel | singiel |
Zasady znasz, brakuje tylko sprzętu.
Zobacz zestawy startoweOpracowano na podstawie oficjalnych Rules of Soft Tennis Międzynarodowej Federacji Soft Tenisa (ISTF). To omówienie dla graczy, nie tłumaczenie przepisów; w kwestiach spornych rozstrzyga oryginał dostępny na stronie federacji.
